BIM CONSULTING

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết. Có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 và thay thế hoàn toàn Nghị định 132/2020/NĐ-CP, văn bản mới này mang đến nhiều cải cách đột phá nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, đồng thời bám sát các tiêu chuẩn chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (BEPS).

Dưới đây là 10 điểm mới quan trọng nhất được các chuyên gia BIM Consulting tổng hợp và phân tích trực tiếp từ Nghị định 255, giúp các Tập đoàn, Công ty đa quốc gia và Doanh nghiệp FDI chủ động lập kế hoạch tuân thủ:

1. Bổ sung tiêu chí xác định quan hệ liên kết qua giao dịch mượn, cho mượn

Kiểm soát chặt chẽ hơn các hình thức tài trợ vốn biến tướng giữa các bên nhằm dịch chuyển lợi nhuận.

• Nội dung áp dụng: Bổ sung hành vi "mượn, cho mượn" ít nhất 10% vốn góp của chủ sở hữu tại thời điểm phát sinh giao dịch vào nhóm các tiêu chí hình thành quan hệ liên kết.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng đối với các giao dịch giữa doanh nghiệp với cá nhân điều hành, kiểm soát hoặc người thân của cá nhân đó.
• Ghi chú: Kế toán cần rà soát lại toàn bộ các hợp đồng mượn tiền, mượn tài sản không tính lãi hiện có trong doanh nghiệp.
• Tham chiếu: Điểm l Khoản 2 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

2. Nâng trần doanh thu miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết lên 500 tỷ đồng

Chính sách cởi trói thủ tục cực kỳ lớn, giúp hàng ngàn doanh nghiệp vừa và lớn tiết kiệm chi phí lập hồ sơ.

• Nội dung áp dụng: Đối với doanh nghiệp chỉ phân phối, sản xuất hoặc gia công không phát sinh doanh thu/chi phí từ tài sản vô hình, nếu tổng doanh thu dưới 500 tỷ đồng và áp dụng tỷ suất lợi nhuận thuần từ 5-15% (tùy ngành) thì được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng ngay cho kỳ quyết toán thuế năm 2026.
• Ghi chú: Mức trần doanh thu cũ tại Nghị định 132 chỉ là 200 tỷ đồng. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai thông tin nhưng không cần làm bộ hồ sơ phức tạp.
• Tham chiếu: Điểm c Khoản 2 Điều 20 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

3. Đột phá: Chỉ phải thông báo về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) 01 lần duy nhất

Giảm thiểu tối đa khối lượng công việc hành chính lặp đi lặp lại hằng năm cho các Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam.

• Nội dung áp dụng: Người nộp thuế chỉ phải nộp Thông báo về đối tượng nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia 01 lần duy nhất khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ. Trường hợp có thay đổi thông tin thì mới phải nộp thông báo điều chỉnh trong vòng 90 ngày.
• Phạm vi/Thời điểm: Thời hạn nộp chậm nhất là ngày kết thúc năm tài chính của Công ty mẹ tối cao.
• Ghi chú: Trước đây, thủ tục này yêu cầu doanh nghiệp phải nộp lặp lại hằng năm trước thời điểm quyết toán thuế.
• Tham chiếu: Điểm b.3 Khoản 2 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

4. Bắt buộc nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR) dưới định dạng XML

Đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo tính đồng bộ dữ liệu với các cơ quan quản lý thuế quốc tế theo chuẩn OECD.

• Nội dung áp dụng: Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của Công ty mẹ tối cao được nộp dưới định dạng chuẩn XML đã được mã hóa.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng cho các doanh nghiệp có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu Euro trở lên.
• Ghi chú: Đòi hỏi hệ thống phần mềm của doanh nghiệp phải có khả năng trích xuất dữ liệu XML theo đúng cấu trúc của cơ quan thuế.
• Tham chiếu: Khoản 4 Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

5. Cơ quan thuế hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ tự nguyện (Mới)

Thay đổi tư duy từ "quản lý, xử phạt" sang "đồng hành, hỗ trợ" đối với các doanh nghiệp minh bạch.

• Nội dung áp dụng: Cơ quan thuế sẽ triển khai các chương trình hỗ trợ người nộp thuế nhằm nâng cao tính tuân thủ, giảm thiểu rủi ro bị ấn định thuế khi kê khai giá giao dịch liên kết.
• Phạm vi/Thời điểm: Dành cho những doanh nghiệp tự nguyện tham gia chương trình hỗ trợ tuân thủ.
• Ghi chú: Cơ quan thuế có trách nhiệm bảo mật tuyệt đối các thông tin, dữ liệu do doanh nghiệp cung cấp trong quá trình hỗ trợ.
• Tham chiếu: Điểm c, d Khoản 7 Điều 21 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

6. Hệ thống hóa và xếp hạng ưu tiên các nguồn Cơ sở dữ liệu so sánh

Làm rõ tính pháp lý và độ tin cậy của các nguồn dữ liệu độc lập khi phân tích chuyển giá.

• Nội dung áp dụng: Quy định rõ 4 nhóm Cơ sở dữ liệu được sử dụng gồm: (1) CSDL thương mại; (2) Dữ liệu công bố trên TTCK; (3) Sàn giao dịch hàng hóa/dịch vụ; (4) CSDL Quốc gia và các bộ ngành.
• Phạm vi/Thời điểm: Dùng để lập Hồ sơ xác định giá và phục vụ thanh tra thuế.
• Ghi chú: Loại bỏ các dữ liệu không có nguồn gốc rõ ràng, bảo vệ doanh nghiệp trước các quyết định ấn định thuế thiếu căn cứ.
• Tham chiếu: Điều 17 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

7. Giữ nguyên mức khống chế chi phí lãi vay 30% EBITDA nhưng làm rõ quy tắc kết chuyển

Nghị định tiếp tục duy trì mức trần chi phí lãi vay để chống chuyển giá qua vốn mỏng.

• Nội dung áp dụng: Tổng chi phí lãi vay thuần được trừ không vượt quá 30% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng chi phí lãi vay, chi phí khấu hao (EBITDA). Phần vượt được chuyển sang kỳ tính thuế tiếp theo.
• Phạm vi/Thời điểm: Thời gian chuyển không quá 05 năm kể từ năm tiếp theo năm phát sinh vượt mức.
• Ghi chú: Phụ lục I đã bổ sung chi tiết các chỉ tiêu kê khai từ 13.1 đến 13.5 để theo dõi lộ trình kết chuyển 5 năm này.
• Tham chiếu: Khoản 3 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

8. Chuẩn hóa Khái niệm Thỏa thuận của Nhà chức trách có thẩm quyền (MCAA)

Góp phần thúc đẩy việc trao đổi thông tin tự động toàn cầu (AEOI).

• Nội dung áp dụng: Giải thích rõ MCAA là thỏa thuận đa phương hoặc song phương giữa các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc trao đổi thông tin Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng xuyên suốt trong các thủ tục cung cấp, chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới.
• Ghi chú: Tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho Việt Nam khi thực hiện các cam kết với OECD.
• Tham chiếu: Khoản 3 Điều 4 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

9. Mở rộng trách nhiệm chia sẻ dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước

Bịt kín các lỗ hổng về quản lý dòng tiền và các khoản vay nợ nước ngoài.

• Nội dung áp dụng: Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm phối hợp cung cấp cho cơ quan thuế các thông tin về khoản vay, trả nợ nước ngoài, lãi suất vay, trả lãi, trả gốc và rút vốn.
• Phạm vi/Thời điểm: Cung cấp định kỳ hoặc theo yêu cầu thanh tra.
• Ghi chú: Các giao dịch tài chính bất thường sẽ dễ dàng bị hệ thống cảnh báo sớm phát hiện.
• Tham chiếu: Điểm a Khoản 2 Điều 22 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

10. Thay thế hoàn toàn Nghị định 132/2020/NĐ-CP

Đánh dấu một kỷ nguyên mới trong quản trị thuế giao dịch liên kết tại Việt Nam.

• Nội dung áp dụng: Kể từ ngày 01/07/2026, Nghị định 132/2020/NĐ-CP chính thức hết hiệu lực.
• Phạm vi/Thời điểm: Áp dụng cho các kỳ tính thuế từ năm 2026 trở đi.
• Ghi chú: Các doanh nghiệp cần đào tạo lại đội ngũ Kế toán và xem xét cập nhật phần mềm lập tờ khai để tương thích với các Phụ lục mới (nhất là Phụ lục I và IV).
• Tham chiếu: Khoản 1 Điều 23 Nghị định 255/2026/NĐ-CP.

🔗 Nguồn tham chiếu: Nghị định 255/2026/NĐ-CP